Menisküs Yırtığı Tedavisi

Opr.Dr. Fatih Suluova'dan Randevu Almak İçin
0232 390 0 390

Menisküs  dizimizde bulunan iki adet karşılıklı duran C şeklindeki kıkırdak doku ya benzeyen ,özellikle de kulak kıkırdak dokusuna benzeyen, anatomik bir yapıdır. Menisküs kaval ve uyluk kemiği arasındaki kıkırdak yüzeylerin birbirine uyumlu olarak hareket etmesini sağlayan, dize binen yüklerin ekleme daha az zarar vermesi için güç emici olarak görev yapan dokulardır. Aynı zamanda eklemin hareketlerini bize zarar vermeyecek en uygun pozisyonda tutan organlardır. Menisküs dokusu bahsettiğimiz gibi kıkırdak dokudan oluşur. Bu  dokunun beslenmesi sadece çevre kısmından olup diz eklemi içine bakan menisküs yüzeyinden eklem sıvısı ile bir miktar olsa da yetersizdir. Bunun önemi de şudur eklem yüzeyine bakan menisküs yırtıklarının kendiliğinden iyileşmesi söz konusu değildir. Çünkü kanlanması yoktur beslenmesi çok zayıftır. Maalesef ki menisküs yırtıkları  eklem yüzeyinin içine bakan kısımda daha sık görülür. Eklem kapsülüne bakan taraf sınırlı da olsa kanlanır ancak bu taraftaki menisküs yırtıkları daha nadir görülür ve burada kanlanma söz konusu olduğu için menisküs dikilerek tamir edilebilir. Ancak diğer ekleme bakan sık görülen yırtık tiplerinde menisküs dokusunun kalınması zayıf, iyileşme potansiyeli yok denecek kadar az olduğu için dikiş yerine yırtık kısmın çıkarılması yani menisektomi ameliyatı yapılır.

Menisküs Nasıl Yırtılır?

Menisküs gençlerde ve yaşlılarda da farklı mekanizmalarla yırtılır. Örneğin; gençlerde doku kaliteli olduğu için basit hareketlerle değil zorlayıcı dizi döndürücü güçlü travmalar sonrasında yırtılır. En sık top oynarken ya da  şiddetli düşme, dizin dönmesine ya da ani ters bir şekilde bükülmesine neden olan ciddi travmalardan sonra yırtık oluşur. İleri yaş hastalarda durum biraz farklıdır. Bu yaş grubunda eklem sıvısının azalması kireçlenmenin başlaması, menisküs dokusunun yapısının zayıflamasından kaynaklı dejeneratif yırtıklar yani yıpranma tarzı yırtıklar daha sık görülür. Genellikle bilinen bariz bir travma öyküsü yoktur.

Opr.Dr. Fatih Suluova'dan Randevu Almak İçin
0232 390 0 390

Menisküs Yırtığında Şikayetler Nelerdir?

Öncelikle travma geçiren hastalarda yani genç hastalarda travma anında dize giren şiddetli bir ağrı hatta yırtık büyükse dizde bir kitlenme hissi, geçici olarak dizi büküp açmama, dizde yaygın ani şiddetli ağrı ve şişme görülebilir. Zamanla çömelmede , merdiven inip çıkmakta güçlük, dizi zorlayıcı hareketlerde dizin kilitlenip kalması gibi şikayetler olabilir. Dizde gelip geçen ya da kalıcı şişlik ve ağrı olabilir.  Başlangıçta hastalarda yaygın bir dizi ağrısı görülürken zamanla ağrı daha noktasal ve tam yırtığın olduğu bölgeye yoğunlaşır. En sık iç menisküs yırtılır bu yüzden genellikle ağrı dizin iç tarafında hissedilir.
Dejeneratif menisküs yırtıklarında şikayetler zaman içerisinde hafif hafif başlayıp genelde zamanla artan ve ilerleyen zamanlarda dizi kitlemeye başlayan şiddetli ağrıya neden olan sancılı durumlardır. Beraberinde kireçlenme de eşlik edebileceği için dizden kıtırtı hisleri alınabilir.

Menisküs Yırtığının Tedavisi Nedir?

Menisküs yırtıklarının küçük olanları çok fazla eklem harabiyetine neden olmuyorsa çok ciddi şikayetler yoksa takip edilebilir. Ancak genç hastalarda travma söz konusu olduğu için genellikle menisküs yırtıkları büyük olmaktadır. Bu yüzden cerrahi tedavi uygulanması daha uygundur. Çünkü yırtık olan menisküs dokusu dizin her zorlayıcı hareketin de  eklem kıkırdağına daha da zarar vermekte ve kıkırdağın kan dolaşımını bozup kireçlenmeye zemin hazırlamaktadır. O nedenle ileri menisküs yırtıkları mutlaka cerrahi olarak tedavi edilmelidir. 

Aksi taktirde uzun vadede dizde kireçlenmeye neden olur. Biraz daha ileri yaş hastalarda küçük yırtıklar takip edilebilir. Yine kireçlenmenin ilerlememesi için büyük yırtıklar mutlaka cerrahi olarak tedavi edilmelidir.  Dizin sürekli şişmesine neden olan menisküs yırtıkları ve bunun gibi dizin travmatik hastalıkları mutlaka kesin olarak tedavi edilmelidir çünkü sürekli şişme eklem sıvısının kalitesini bozup eklem içindeki dokuların yıpranmasına ve çürümesine neden olur. Bu da şiddetli kireçlenmeye tetikler. 

Ameliyat kararı verilmeyen menisküs yırtıkları ise yakından takip edilir. Hastanın bazı hareketlerden uzak durması gerekmektedir bunlar çömelmek, bağdaş kurmak, dizinin üstüne çöküp iş yapmak, çok sık merdiven ve yokuş kullanmak gibidir. Eğer bunlara dikkat edilmezse küçük menisküs yırtıkları bile  mutlaka ilerleyecektir. Yine menisküs yırtıklarında diz çevresi kasları geliştiren germe egzersizleri verilir. Eğer dejeneratif yani orta ileri yaş yırtıkları ise eklem sıvısının azaldığı ve kireçlenmenin başladığı tespit edilirse eklem sıvısını arttıran haplar veya diz iğneleri yapılabilir.

Menisküs Yırtığının Cerrahi Tedavisi Nasıl Yapılır?

En sık yaptığımız cerrahi şekli Artroskopik (kapalı) kısmi menisküs çıkarılması ameliyatıdır. Bu ameliyatta diz çevresinden açılan iki adet küçük yarım santimlik delikten kameralarla girilerek yaratılmış olan Menisküsün mümkün olan en fazla sağlam miktar bırakılarak özel aletler vasıtasıyla çıkarılması şeklinde yapılır.
Bu ameliyat sırasında  menisküsün yırtık kısmı olabilecek en az miktarda kalan menisküs dokusu yine hilal formunda olacak şekilde çıkarılır.

Menisküs dikişi ise Menisküsün eklem kapsülü denilen dış kısmına bakan uzunlamasına yırtıklarda uygulanır.  Bu teknikte yine kapalı olarak özel ilmekler vasıtasıyla menisküs yırtık olan gövdesine tutturulur.

Menisküs Ameliyatı Sonrasında İyileşme Dönemi Nasıldır?

Menisküsün kısmi çıkarıldığı ”parsiyel menisektomi” ameliyatından yaklaşık 4- 5 saat sonra hasta ayağa kalkabilir.  Bacak üzerine tam büyük verdirilebilir. Özellikle genç hastalarda değnek ya da yürüteç kullanılması çoğu zaman gerekmemektedir. Ameliyattan sonra ertesi gün hemen eklem hareket açıklığı ve diz çevresi kas germe egzersizleri başlanır. Egzersiz programına uyulması çok önemlidir. Zaten ameliyat öncesi ağrı nedeni ile hareketi azalmış olan dizin kasları zayıf düşmüş olur. bunun üzerine bir de ameliyatın etkisi gelince kaslar zayıflar. kaslarımız iyi bir egzersiz programı ile hemen güçlenirler. ameliyat sonrası ağrı, iyileşme gecikmesi, yürüme zorluğunun en sık nedenlerinden biri bu yetersiz egzersiz yapılmasıdır.

Hasta kendi yaşamını idame ettirecek kadar ev içerisinde sınırlı hareket edebilir. Uzun süre ayakta kalmak, dışarıda dolaşmak, gezmek ameliyat sonrası ödeme neden olacağı için yaklaşık bir ay daha istenmez. Yine hasta ameliyattan sonra ödemi geçene kadar günde 4-5 kez yaklaşık 10-15 dakikalık soğuk uygulamalar yapılması önerilir.

Menisküsün tamir edildiği dikiş atıldığı ameliyatlardan sonra ise iyileşme süreci daha uzundur. Çünkü bu durumda menisküs dokusunun yerine kaynaması beklenir. Bu süre iki aydır. İki ay boyunca hasta koltuk değneğiyle dizin üzerine basmadan hareket etmesi gerekmektedir. Yine ertesi gün dizi hareket egzersizleri başlanır ancak yük vermesi iki ay yasaktır.

Op.Dr. Fatih Suluova

Ortopedi ve Travmatoloji Randevu Al Randevu Al: 0232 390 0 390