Böbrek Taşı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

 

Kaburgaların altında bel bölgesinin iki yanında bulunan böbrekler, kanı temizlemekle görevlidir. Bu işlem sırasında bazı mineral ve tuzlar böbrekte birikir. Böbrek taşları, bu tuz ve minerallerin idrarla atılamaması halinde birikerek o bölgeye yapışması sonucu oluşur.

Her yıl on milyon kişi böbrek taşı sebebiyle hastanelere başvurmaktadır. Böbrek taşının kadınlara nazaran erkeklerde daha sık görüldüğü söylenebilir. Genel olarak 30 yaş civarında ilk semptomlar görülmeye başlanır. Obezite, diyabet ve yüksek tansiyon gibi diğer hastalıklar böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlar.

Tuz ve minerallerin içeriği ve oluşma sebebine göre taşlar farklı çeşitlerde ve büyüklüklerde olabilir. Böbrek taşları tek ya da çift taraflı görülebilir. Böbrek taşlarının tedavisi için üroloji bölümüne başvurmak gerekir.

Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

Böbrek taşları uzun bir süre boyunca hiç belirti vermeyebilir. Ancak, aniden başlayan sırt ve karın bölgesinde ağrı, böbrek taşının en büyük göstergelerinden bir tanesidir. Taşlar idrar yoluna doğru hareket ettiğinde bazı durumlarda belirti vermeden ya da çok az belirtiyle vücuttan atılabilir. Ancak, daha büyük taşların varlığı böbrek, üreter, mesane ya da üretrada idrar birikimine yol açabilir. Bu noktada, böbrek taşı kendisini yukarıda bahsedilen ağrıyla gösterir.

İlerleyen durumlarda taşların idrar yolunu tıkaması hâlinde daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Böbrek taşının sık karşılaşılan belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Sırtta kaburgaların alt kısmında ağrı
  • Alt karın bölgesine yayılan ağrı
  • İdrarda yanma ve acı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İdrarın yapısı, rengi ve yoğunluğunda değişiklik (bulanık, kötü kokulu idrar)
  • İdrarda kan

Enfeksiyon varlığında ateş ve üşüme de bu belirtilere eşlik edebilir.

Böbrek taşları çoğunlukla vücutta herhangi bir hasar oluşturmadan idrar yoluyla atılırlar. Ancak, tekrarlayan ve idrar yoluyla atılamayan taşlar için tedavi gerekebilir.

Böbrek Taşı Nedenleri Nelerdir?

İdrarda pek çok farklı atık bulunur. Bu atıkların az miktarda sıvı içinde yoğunlaşması hâlinde, atıklar giderek kristalize hâle gelir ve bu durum da böbrek taşlarının oluşumuna sebebiyet verebilir. Çoğunlukla bu atıklar idrarla birlikte atılır ve taş oluşumu gerçekleşmez. Ancak, risk faktörlerinin varlığında ve sıvı alımının gerekenden az olduğu durumlarda, böbrek taşlarının oluşumu hızlanır ve taşlar bir noktadan sonra idrar yolundan geçemeyecek büyüklüklere ulaşabilir ve hatta idrar yolunu tıkayabilir. Bu taşları oluşturan kimyasallar kalsiyum, oksalat, üre, sistin, ksantin ve fosfattır.

Beslenme biçimleri, metabolik rahatsızlıklar, yetersiz sıvı alımı ya da sıvı kaybı ve bazı ilaçlar gibi pek çok etmen böbrek taşına neden olabilir.

Bu etmenlerin dışında, böbrek taşı oluşumuna neden olan etmenler arasında,

    • Aile sağlık geçmişi
    • Yüksek protein diyetlerinin uzun süre uygulanması
    • Yetersiz sıvı alımı
    • Obezite
    • Diğer böbrek hastalıkları ya da böbrek anomalileri
    • Bağırsak ameliyatları
    • Zayıflama amaçlı mide ameliyatları
    • Yüksek tuz ve şeker tüketimi
    • Laksatiflerin yoğun kullanımı
    • Bazı migren ve depresyon ilaçları
    • Metabolik sendromlar
    • Bazı takviyeler (D vitamini, kalsiyum vb.)
    • Gut hastalığı
    • Yetersiz fiziksel aktivite
    • İdrar yolu enfeksiyonları gibi faktörler de yer alır.

 

Böbrek Taşlarını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Su başta olmak üzere sıvı alımını artırmak böbrek taşını önlemek için yapılması gerekenlerin başında gelir. Normal şartlar altında idrar açık sarı olmalıdır. Çay, kahve, meyve suları ve asitli içecekler yerine, su tüketimi artırılmalıdır. Çünkü, bu içeceklerin bir kısmı dehidrasyona (sıvı kaybı) neden olabilir ya da içerisinde bulunan şeker sebebiyle başka problemlere davetiye çıkarabilir. Spor yapan, açık havada ve yoğun beden işi yapan kişilerin daha çok su içmesi gerektiğini de unutmamak gerekir.

Bol sebze ve meyve tüketimi de oldukça önemlidir. Sebze ve meyveler idrardaki asit miktarını azaltır. Bu nedenle, ürik asit oranını artırma riski bulunan hayvansal gıdalarla birlikte sebze tüketimi yapılmalıdır.

Tuzu ve şekeri azaltma da böbrek taşını önlemek için başvurulabilecek diğer bir yöntemdir. Ayrıca, paketli gıdalardaki tuz ve şeker miktarı kontrol edilemediğinden, özellikle risk altındaki kişilerin paketli gıdaları daha az tüketmeleri önerilmektedir.

Obezite de böbrek taşı oluşumu için bir risk faktörü olduğundan, kilo vermek böbrek taşlarının azaltılması veya önlenmesi için tavsiye edilir. Ancak, kilo verme ameliyatları ya da hızlı kilo verdiren yüksek protein diyetleri gibi yöntemlere başvurulmadan önce dikkatli olunmalıdır.

Böbrek taşı oluşumunu önlemek için, kan ve idrar testi de yaptırılabilir. Çoğunlukla kan ve idrar testleri beslenmede neyin değiştirilmesi gerektiğine dair fikir verdiğinden, yapılacak bu testler sonucunda, risk altında olan kişiler için uygun bir beslenme planı hazırlanabilir.

 

Böbrek taşıyla alakalı detaylı bilgi almak ve muayene olmak için hastanemizin 0 232 390 0390 numaralı çağrı merkeziyle iletişime geçebilirsiniz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Whatsapp Destek